Benzen Nedir?

Jul 4, 20202 dakika





Benzen

Benzen, aren yada aromatik hidrokarbonlar olarak isimlendirilen organik bileşikler sınıfının en basit üyesi ve kendine has kuvvetli bir kokusu olan duru ve renksiz bir sıvıdır. Kolayca tutuşarak parlak ve isli bir alev bırakacak şekilde yanar. Kimyasal yapısı itibariyle yalnızca karbon ve hidrojen atomlarından oluştuğu için hidrokarbonlar olarak sınıflandırılan kalabalık bir ailenin de üyesidir. Tabiatta ham petrolün bileşiminde bulunur ve birçok maddeyle kolayca reaksiyona girerek çok sayıda faydalı bileşiğin oluşmasını sağlar. Benzenin kimyasal formülü aşağıdaki şekildeki gibidir.





İsminin Kökeni

Benzen kelimesi, 16. yüzyıldan beri bir Güneydoğu Asya ürünü olarak Avrupalı eczacılar ve parfümcüler tarafından bilinen ve aromatik (hoş kokulu) bir reçine olan benzoin sakızı veya benzoin reçinesinden gelmektedir.





Keşfi ve Elde Ediliş Yolları

Benzen’i 1825 yılında ünlü İngiliz kimyager Michael Faraday, balina yağından elde edilen aydınlatma gazında tespit etti. 1845 yılında ise Alman kimyacı August Wilhelm von Hofmann ilk defa kömür katranından benzen elde etmeyi başardı. Ticari faaliyetler için İkinci Dünya Savaşı’na kadar tek benzen kaynağı çelik sanayisinden elde edilen yan ürünlerdi. Çelik fabrikalarında kullanılacak kokkömürünün üretimi esnasında açığa çıkan kömür katranı ve gazlar bir yerde biriktirilir ve daha sonra da damıtılmaları suretiyle benzen elde edilirdi. Bu yöntem günümüzde de uygulanmakla birlikte, 1950’li yıllardan itibaren endüstrinin katlanarak artan benzen ihtiyacını karşılamak üzere ham petrolden de benzen üretimine başlanmıştır.





Benzenden Elde Edilen Ürünler

Benzenden elde edilen en önemli sanayi ürünleri stiren ve karbolik asit olarak ta bilinen fenoldür. Renksiz ve yağlı bir benzen türevi olan stiren, kolayca buharlaşabilir ve hoş bir kokuya sahiptir. Stiren, bugün kimya sanayiinde daha çok plastiklerin ve yapay kauçuğun üretiminde kullanılmaktadır. Uçucu ve beyaz kristalimsi bir katı olan fenol ise sanayide birçok malzeme ve faydalı bileşiğin öncüsü olarak önemli bir yere sahiptir. Fenol ayrıca çok yaygın olarak kullanılan önemli bir dezenfektandır (mikrop öldürücü).



Kullanım Alanları

Benzenin günlük yaşamda ve sanayi alanındaki kullanım yerleri saymakla bitmez. Motor yakıtlarına ve benzine katılır, pek çok katı ve sıvı yağların, reçine ve kauçuğun solventi (çözücüsü) olarak kullanılır. Yapay deterjanlar, anilin boyalar, bazı patlayıcılar ve DDT gibi böcek öldürücü ilaçlar benzenden üretilir. Ancak sanayide yaygın olarak kullanılan ve uçucu bir bileşik olan benzen çok zehirlidir ve buharının uzun süre solunması lösemiye (kan kanserine) yol açar.

Küçük bir destek binlerce beğeniden daha değerlidir
https://bylge-images.s3.amazonaws.com/banff-4331689_1920.jpg
Pow

Fizik, Kimya, Matematik, Tarih ve Genel Kültür Sevdiricisi

Bylge Icon
Bylge Icon