Buharlaşma Nedir?

07/19/20203 dakikalık okuma

Buharlaşma



Bir maddenin kaynamadan sıvı halden gaz haline geçmesi olayına buharlaşma denir. Tanımdan da anlaşılacağı üzere buharlaşma bir hal değişikliği olayıdır. Örneğin, yıkanan elbiselerin balkona asıldıktan bir süre sonra kuruması, sağanak bir yağmurun ardından güneşin çıkması ile birlikte yerdeki su birikintilerinin ortadan kaybolmaya başlaması, kurak geçen bir mevsimden sonra toprağın kupkuru olması günlük hayatta karşılaşabileceğimiz buharlaşma olaylarına örnek olarak verebilir. Buharlaşma olayının kaynama olayından en önemli farkı her sıcaklıkta ve yalnızca sıvının havayla temas halindeki yüzeye yakın yerlerinde gerçekleşmesidir. Kaynama olayı ise yalnızca belirli bir sıcaklıkta ve sıvının tamamında gerçekleşir.





Bir kabın içerisindeki sıvı tanecikleri moleküller arası çekim kuvveti denilen (kohezyon kuvveti) bir kuvvet ile birbirlerini çekmektedir. Sürekli hareket halinde olan bu tanecikler birbirlerine ve bulundukların kabın çeperlerine çarparlar. Kabın yüzeyinde bulunan ve daha hızlı hareket eden taneciklerden bazıları moleküller arası çekim kuvvetini yenerek çevrelerindeki taneciklerden ayrılıp havaya karışır. Bu olaya buharlaşma denir.



Buharlaşma hızı sıcaklığa bağlı olarak değişir. Taneciklerin ortalama kinetik enerjisinin bir ölçüsü olan sıcaklık artıkça moleküller daha hızlı hareket eder ve sonuç olarak ta tanecikler arası çekim kuvvetini yenmeleri kolaylaşır. Örneğin, yeni yıkadığımız çamaşırlarımızı bir kaloriferin üzerine koyduğumuzda veya bir sobanın üstüne astığımızda daha hızlı ve kolay kurumalarının sebebi sıcaklığın buharlaşma hızını arttırmasıdır. Sıvıların havayla temas halindeki yüzeylerinin büyüklüğü de buharlaşma hızını etkiler. Örneğin, biri dar ve diğeri geniş ağızlı olmak üzere iki kaba aynı miktarda su veya başka bir sıvı kor ve belli bir süre beklersek geniş ağızlı kaptaki su veya sıvının dar ağızlı kaptakinden daha fazla azaldığını görürüz. Çünkü havayla temas eden yüzeyin büyüklüğü arttıkça buharlaşma hızı artar azaldıkça buharlaşma hızı azalır.





Benzin ve alkol gibi bazı sıvıların moleküller arası çekim kuvveti suyunkinden daha küçüktür. Aynı sıcaklık ve basınç altında bu tür sıvılar sudan daha kolay ve hızlı buharlaşırlar. Hızlı ve kolay buharlaşabilen sıvıların uçuculuk değerleri diğer sıvılara göre daha büyüktür. Böyle sıvılara uçucu sıvılar denir.





Buharlaşmanın serinletici bir etkisi de mevcuttur. Örneğin, elimize veya yüzümüze kolonya döktüğümüzde bir süre sonra bir serinlik hissederiz. Havanın çok sıcak olduğu bir günde denize veya havuza girdiğimizde serinleriz veya hatta üşüyüp titreyebiliriz. Bu serinlemenin veya serinlik hissinin sebebi, sıvı moleküllerinin bulundukları ortamdan buharlaşarak ayrılıp giderlerken o ortamdan ısı almalarıdır. Bu ısıya buharlaşma ısısı denir ve ısı kaybeden bir cismin veya ortamın sıcaklığı düştüğü için o ortamda veya cisimde bir serinlik veya soğuma meydana gelir. Buharlaşma canlıların hayatının devamı açısından da çok önemlidir. Örneğin, canlılar terleyerek fazla ısınan vücutlarının serinlemesini sağlarlar. Buharlaşan ter deriden ısı alarak vücudun aşırı ısınmasını engelleyerek vücut sıcaklığın belirli bir aralıkta ve dengede kalmasını sağlar.

https://bylge-images.s3.amazonaws.com/banff-4331689_1920.jpg
Pow

Fizik, Kimya, Matematik, Tarih ve Genel Kültür Sevdiricisi

https://bylge-images.s3.amazonaws.com/banff-4331689_1920.jpgPow senin desteğini bekliyor.
İçerik paylaşarak para kazanmanın kolay yolu 💰